Home > Marketing > Ma trận BCG và ứng dụng trong phân tích thị trường.

Ma trận BCG và ứng dụng trong phân tích thị trường.

Ma trận BCG là gì? (Hay ma trận Boston là gì)

Ma trận BCG Ma trận Boston (hay Boston Consulting Group) là một mô hình kinh doanh kinh điển được tạo ra bởi nhóm nghiên cứu Boston nhằm xác định sự tăng trưởng của thị trường và thị phần của doanh nghiệp trong thị trường tương ứng. Nó biểu hiện bởi chu trình dòng đời của sản phẩm bao gồm 4 giai đoạn là 4 phần của hình chữ nhật:

Ma trận BCG và mô hình của nó

Lợi ích khi sử dụng ma trận BCG

Thông qua mô hình BCG này, các doanh nghiệp có thể biết được vị trí sản phẩm của mình trên thị trường so với các đối thủ khác trong cùng danh mục sản phẩm, từ đó đưa ra quyết định đầu tư nguồn lựcdòng tiền một cách thông minh hơn.

Phân tích Ma trận BCG

Ma trận gồm hai chiều: thị phầnthị tăng (sự tăng trưởng của thị trường). Các sản phẩm được đánh giá trên cơ sở các chiều này và sau đó được phân loại vào một hoặc bốn mục khác nhau: ngôi sao (star), bò sữa (cash cow), chấm hỏi (question mark) và chó mực (dog). Tiền đề cơ bản cho mô hình này là đầu tư vào các cơ hội tăng trưởng (kinh tế) mà công ty có thể thu lợi nhuận.

Thuật ngữ “vắt bò sữa”  trong giới đầu tư xuất phát từ mô hình này, nó ám chỉ về việc thu lợi nhuận từ những hoạt động đầu tư có hiệu quả.

Để nghiên cứu kỹ hơn về mô hình này, bạn thực sự cần phải hiểu thế nào là thị phần của sản phẩm và nắm được dự đoán về sự tăng trưởng của thị trường.

Thị phần (Market Share) là phần trăm sản phẩm tiêu thụ của riêng doanh nghiệp so với tổng sản phẩm tiêu thụ trên thị trường. Công thức tính của nó cũng có thể tính bằng doanh thu bán hàng của doanh nghiệp trên doanh thu bán hàng của thị trường.

Sự tăng trưởng của thị trường là thước đo thể hiện sự hấp dẫn của thị trường đó. Thị trường đang tăng trưởng đồng nghĩa với quy mô thị trường đang tăng và cơ hội lợi nhuận thu về cho doanh nghiệp cũng tăng theo (mặc dù có thể thị phần của doanh nghiệp không tăng).

Bốn thành phần của ma trận BCG

Chó mực: Thị phần thấp và thị trường tăng trưởng thấp

Chó mực là ứng cử viên điển hình cho sự thoái vốn trong đầu tư. Nó được coi là SBU (danh mục đầu tư) có thị phần thấp và mức độ tăng trưởng thấp, thường xuyên hòa vốn, không cần phải đầu tư nhiều nhưng cũng không mang về lợi ích nhiều. Nếu không nhìn nhận rõ ràng, rất có thể SBU chính là bẫy tiền mặt trong doanh nghiệp bởi vì bề nổi nó vẫn mang về tiền nhưng thực chất lại không tạo ra lợi nhuận.

Dấu chấm hỏi: Thị phần thấp và thị trường tăng trưởng cao

Sản phẩm mới vào thị trường thường phải trải qua ô này. Sản phẩm có tiềm năng phát triển cao nhưng thị phần lại thấp, vì sản phẩm mới nên tốn khá nhiều thời gian đặc biệt là tiền để giáo dục người tiêu dùng. Tại sao nó lại tên là Dấu chấm hỏi, bởi vì ở SBU này đòi hỏi doanh nghiệp phải đưa ra quyết định có nên tiếp tục đầu tư hay không? Bởi rất có thể dấu chấm hỏi sẽ biến thành ngôi sao, thị trường tăng trưởng mạnh mẽ với thị phần khổng lồ, cũng là cơ hội mang lại vô số lợi nhuận

Ngôi sao: Thị phần cao và thị trường tăng trưởng cao

SBU (danh mục đầu tư) thị phần tốt nhất và tạo ra nhiều tiền mặt nhất được coi là ngôi sao. Thường thì các sản phẩm độc quyền hoặc sản phẩm lần đầu xuất hiện trên thị trường thường được coi là sao. Tuy nhiên, do tốc độ tăng trưởng cao, các ngôi sao tiêu thụ một lượng lớn tiền mặt. Các ngôi sao cuối cùng có thể trở thành con bò tiền mặt nếu họ duy trì thành công của họ cho đến khi tốc độ tăng trưởng thị trường giảm. Các công ty nên đầu tư vào các ngôi sao.

Bò sữa: Thị phần cao và thị trường tăng trưởng thấp

Đây chính là những ngành tăng trưởng thấp nhưng có thị phần cao và vị thế cạnh tranh mạnh. Thế mạnh này xuất phát từ tiết kiệm chi phí nhờ vào quy mô đường cong kinh nghiệm. SBU này khả năng sinh lợi cao nhưng chúng lại không có cơ hội phát triển và tốc độ của sự tăng trưởng ngành rất thấp. Vì vậy nhu cầu về vốn đầu tư không quá lớn và được xem là nguồn lợi nhuận rộng rãi.

Những loại chiến lược nào nên được áp dụng sau khi phân tích ma trận BCG

Sau khi xếp được các sản phẩm của mình vào ma trận, thường sẽ có 3 chiến lược ứng phó đó là:

  • Đánh nhanh thắng nhanh: Chiến lược này áp dụng cho dấu chấm hỏi. Doanh nghiệp cần được củng cố SBU bằng cách đầu tư và tăng trưởng của thị phần. Phải hy sinh lợi nhuận trước mắt để nhắm tới mục tiêu dài hạn khi áp dụng chiến lược này.
  • Ám binh bất động: Áp dụng này cho bò sữa với mục đích tối đa hóa khả năng sản sinh lợi nhuận và tiền bạc.
  • Cao chạy xa bay: Từ bỏ một bộ phận kinh doanh hoặc những sản phẩm không mang lại lợi nhuận bằng cách cắt giảm chi phí. Và tăng giá mặc dù nó ảnh hưởng đến mục tiêu kinh doanh lâu dài. Chiến lược này phù hợp với các sản phẩm của dấu chấm hỏi nhưng chắc chắn không trở thành ngôi sao và cho ra sản phẩm nằm trong phần chó.

|| Đọc thêm bài viết cùng chủ đề: Phân tích sự ảnh hưởng của môi trường bên ngoài bằng mô hình PEST

Phân tích sâu hơn và ví dụ của Ma trận BCG của thương hiệu lớn như Vinamilk sẽ có trong bài tiếp theo.

Có thể bạn sẽ thích
Nghệ thuật Targeting: Lựa chọn miếng bánh ngon nhất.
phân tích môi trường bên ngoài bằng phân tích pest
Phân tích sự ảnh hưởng của môi trường bên ngoài bằng mô hình PEST